Maartje Brans, directeur van de Alliantie, over de verduurzaming van VvE's

Verenigingen van Eigenaars in Nederland staan aan de vooravond van een grote uitdaging: de massale verduurzaming van hun appartementen. Uiteraard zijn er tal van VvE’s die al met dit bijltje hebben gehakt, maar het merendeel moet er nog mee beginnen. Vooral voor VvE’s met gespikkeld bezit een flinke kluif. Maartje Brans, directeur van de Alliantie en sinds oktober 2019 bestuurslid van het fonds, licht de problematiek toe.

Delen

Niet eenvoudig

“Er zijn 125.000 VvE’s in Nederland en bijna de helft hiervan heeft gespikkeld bezit. Maar ook zonder gespikkeld bezit, is het voor een VvE niet eenvoudig om hun complex te verduurzamen. Als je als individu je woning wilt verduurzamen, beslis je daar zelf over. Zowel over de maatregelen die je wilt treffen als hoe je deze gaat financieren. Bij een VvE is dit verhaal niet zo eenvoudig.”

Afhankelijkheid

“Om te beginnen heb je alle andere eigenaren nodig als je je woning wilt verduurzamen. Er is in de wet wel geregeld hoe dit werkt, maar de focus ligt daarbij op in standhouden en niet op het verduurzamen van het pand. In een meerjarenplan wordt rekening gehouden met het vervangen van het dak, maar niet met het verduurzamen van dit dak op het moment dat het moet worden vervangen. Met de bril van vandaag gaat het juist om verbeteren en dus verduurzamen van het complex. Dit vraagt dus om een extra investering die niet in het meerjarenplan staat.”

Consensus

“Vaak begint het proces bij een enthousiast bestuurslid van een VvE. De accountmanagers van het Nationaal Energiebespaarfonds begeleiden de VvE zo goed mogelijk, maar uiteindelijk is de rol van het Nationaal Energiebespaarfonds het op een juiste wijze verstrekken van het krediet. Daarom kijken we nu goed naar onze rol en welke taken eigenlijk in een vorm van procesbegeleiding door de markt kunnen worden opgepakt. De besluitvorming vraagt om procesbegeleiding; hoe breng je de mensen bij elkaar en hoe zorg je ervoor dat ze tot een consensus komen. En dan is er ook nog de technische, financiële of juridische kennis die noodzakelijk is om het proces met de VvE te doorlopen. Hier zie ik een duidelijk gat.”

Onze rol

“De pijplijn met aanvragen voor een VvE Energiebespaarlening is vorig jaar verdrievoudigd wat aangeeft dat er voldoende vraag is naar de VvE Energiebespaarlening. Het aantal aanvragen dat daadwerkelijk leidt tot een lening blijft helaas flink achter. De gemiddelde doorlooptijd van een traject is 9 tot 15 maanden. Begin 2020 onderzoeken we hoe we de doorlooptijd kunnen optimaliseren. De accountmanagers willen graag helpen en pakken daarom een bredere rol. Maar als meer VvE’s een beroep op ons doen, moeten we ons bezinnen op hoe toekomstbestendig dit is. Er zijn veel partijen die hierin iets kunnen betekenen, denk aan de gemeente, VvE beheer en het bedrijfsleven.”

Gemengd bezit

“Er zijn veel VvE’s waar een grooteigenaar in zit. Dit zijn investeerders in vastgoed, zoals woningcorporaties of commerciële partijen, die meer dan twee appartementsrechten bezitten. Doel van het fonds is om de particuliere woningeigenaar te helpen met het verduurzamen van zijn woning. Daarom financieren we alleen VvE’s waar maximaal 25% van de appartementsindexen in eigendom van een commerciële verhuurder is. Bij een woningcorporatie is de grens 50%. Als bijvoorbeeld 80% in eigendom is van de corporatie, financieren we voor een overgroot deel de corporatie en komt de beschikbare financiering maar beperkt bij de doelgroep van het Nationaal Energiebespaarfonds terecht. Maar vanuit onze maatschappelijke opgave wringt dit ook. In die VvE’s wonen namelijk mensen die ooit een woning hebben gekocht van een corporatie of in een complex met een commerciële verhuurder, zonder besef dat dit bij het verduurzamen van de VvE een barrière vormt. Deze VvE’s vallen dus tussen wal en schip. Het zou mooi zijn als we daar verandering in kunnen brengen.”

De oplossing

“Afgelopen maanden hebben we hard gewerkt aan een oplossing voor gemengde VvE’s waarin de grooteigenaar 25% (in het geval van een commerciële verhuurder) of 50% (in het geval van een woningcorporatie) in bezit heeft. Het beste is als de woningcorporatie of commerciële verhuurder zijn eigen deel financiert en dat het Nationaal Energiebespaarfonds het deel van de particuliere eigenaars voor haar rekening neemt. Dit klinkt misschien eenvoudig, maar er zijn veel ‘mitsen en maren’ en wettelijk is het helaas nog niet mogelijk. Het is een meerjaren traject om dit wettelijk verankerd te krijgen.”

Warmtefonds

“Wij zijn hierover volop in gesprek met het ministerie van BZK, ook in het licht van het Warmtefonds. Dit fonds heeft als doel er te zijn voor iedere Nederlander die wil verduurzamen. Zowel de ‘kunner’ als de ‘niet-kunner’. Hier vallen dus ook de particuliere eigenaren in een gemengde VvE onder. We hopen komend jaar meer zicht te krijgen op een oplossing om ook gemengde VvE’s waarin de grooteigenaar een groot aandeel in bezit heeft, middels een financiering te kunnen helpen bij het verduurzamen van het complex”.